ABD'nin Denver kentindeki Denver Art Müzesi koleksiyonunda bulunan mermer heykel başının geri dönüşü için başlatılan girişimler sonuçlandı ve heykel İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmeye başladı.
Bakanlık uzmanlarının yürüttüğü ayrıntılı araştırmalar sonucunda heykel başıyla ilgili mevcut bulgular netlik kazandı. Yapılan incelemeler, söz konusu heykel başının Smyrna Agora kazılarından elde edilen eserler arasında yer aldığını ortaya koydu. Bu tespit, 1934 yılında Türk Tarih, Arkeologya ve Etnografya dergisinde yayımlanan bir kazı raporuyla da desteklendi.
Uzmanların bilimsel değerlendirmeleri ve arşiv belgeleri birlikte ele alındığında, eserin Anadolu kökenli olduğu ve yasal olmayan yollarla yurtdışına çıkarıldığı kesin biçimde belirlendi. Bu veriler, iade sürecinin temel dayanaklarından biri olarak öne çıktı.
Eserin müzede sergilenmeye başlanması dolayısıyla düzenlenen törende konuşan Kültür Varlıkları Genel Müdürü Birol İnceciköz, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede uluslararası ölçekte belirleyici bir konumda olduğunu vurguladı. İnceciköz, özellikle arkeolojik kazı sonuçlarının yayımlandığı bilimsel çalışmaların, eserlerin kökeninin kanıtlanmasında kritik rol oynadığını belirtti. Denver’daki müze yetkililerinin sürece verdiği destekle birlikte heykelin İzmir’e iadesinin mümkün hale geldiğini ifade etti.
Smyrna Agorası Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy ise heykel başının stil özelliklerine bakıldığında 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlenebileceğini söyledi. Eserin, dönemin önemli yöneticilerinden İsidoros adına yapılmış olabileceğini dile getiren Ersoy, portre üslubunun Roma İmparatorluğu’nun klasik portre geleneğinden ayrıştığını ve erken Hristiyanlık dönemine özgü bir ifade taşıdığını belirtti. Heykeldeki ciddi yüz ifadesinin, Büyük Konstantin sonrasındaki sanat anlayışının izlerini yansıttığını da sözlerine ekledi.
Milkyway